Trong bóng đá hiện đại, phạt đền không chỉ là một tình huống cố định thông thường mà còn là khoảnh khắc có thể quyết định toàn bộ cục diện trận đấu. Một tiếng còi vang lên trong vòng cấm đủ khiến cầu thủ, thủ môn và hàng triệu người hâm mộ nín thở. Tuy nhiên, không phải ai cũng hiểu rõ phạt đền là gì, khi nào được hưởng phạt đền và các quy định chi tiết áp dụng cho từng thể thức thi đấu.
Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn nắm trọn luật phạt đền trong bóng đá, từ sân 11 người, sân 5 người (futsal), vai trò của thủ môn, các tình huống gây tranh cãi cho đến loạt sút luân lưu, tất cả đều được cập nhật theo luật mới nhất.
Phạt đền là gì? Khi nào đội bóng được hưởng phạt đền?
Theo fly88, phạt đền (penalty) là hình thức xử phạt nghiêm khắc nhất trong bóng đá, được áp dụng khi cầu thủ phòng ngự phạm lỗi trực tiếp trong vòng cấm địa của đội mình. Khi đó, đội tấn công được thực hiện một cú sút trực tiếp từ chấm phạt đền, chỉ đối mặt với thủ môn.
- Khoảng cách chấm phạt đền trong sân 11 người là 11 mét.
- Khoảng cách chấm phạt đền trong sân 5 người (futsal) là 6 mét.
Các lỗi phổ biến dẫn đến phạt đền bao gồm:
- Phạm lỗi thô bạo hoặc cản người trái phép trong vòng cấm.
- Dùng tay chơi bóng không hợp lệ.
- Kéo áo, đẩy người, xoạc bóng nguy hiểm khi đối phương đang kiểm soát bóng.
Hiểu đúng phạt đền là gì giúp cầu thủ và người xem nhận diện chính xác những tình huống mang tính bước ngoặt của trận đấu.
Luật phạt đền trong bóng đá theo FIFA
Theo Luật 14 do IFAB ban hành, phạt đền phải được thực hiện theo các nguyên tắc nghiêm ngặt nhằm đảm bảo tính công bằng.
- Bóng phải được đặt đúng trên chấm phạt đền.
- Cầu thủ thực hiện cú sút phải được xác định rõ ràng.
- Thủ môn phải đứng trên vạch vôi, ít nhất một chân chạm vạch khi bóng được đá.
- Các cầu thủ còn lại phải đứng ngoài vòng cấm, cách chấm phạt đền tối thiểu 9,15 mét.
Nếu một trong các quy định bị vi phạm, trọng tài có thể cho đá lại, hủy bàn thắng hoặc xử phạt thẻ tùy mức độ vi phạm.
Luật phạt đền sân 11 người
Ở thể thức sân 11 người, luật phạt đền được áp dụng phổ biến nhất và có ảnh hưởng lớn đến kết quả trận đấu.
- Chấm phạt đền cách khung thành 11 mét.
- Chỉ các lỗi xảy ra trong vòng cấm địa (16m50) mới bị thổi phạt đền.
- Trong loạt sút luân lưu, mỗi đội thực hiện 5 lượt đá đầu tiên.
Các cầu thủ xâm nhập vòng cấm sớm hoặc thủ môn di chuyển sai luật đều có thể khiến cú sút bị thực hiện lại.
Luật phạt đền sân 5 người (Futsal)
Futsal có nhịp độ nhanh và không gian hẹp, vì vậy luật phạt đền cũng có những điểm khác biệt đáng chú ý.
- Khoảng cách đá phạt đền là 6 mét.
- Sau 5 lỗi tổng hợp trong mỗi hiệp, đội phạm lỗi sẽ bị phạt cú đá 10 mét.
- Thủ môn vẫn phải tuân thủ quy định đứng trên vạch vôi.
Theo tham khảo từ những người tham gia Thể Thao FLY88, luật phạt đền sân 5 người được thiết kế nhằm hạn chế lối chơi rắn và đảm bảo tính liên tục của trận đấu.
Thủ môn và các quy định trong luật phạt đền
- Chỉ được di chuyển ngang trên vạch vôi trước khi bóng được đá.
- Không được bước lên trước hoặc lao ra quá sớm.
- Được đổ người cản phá sau thời điểm bóng rời chân cầu thủ sút.
Thủ môn vi phạm luật có thể bị thổi đá lại và nhận thẻ vàng nếu tái phạm.
Các tình huống tranh cãi trong luật phạt đền
Trong bóng đá hiện đại, phạt đền thường gắn liền với tranh cãi, đặc biệt khi có sự hỗ trợ của công nghệ VAR.
- Chạm tay trong vòng cấm với tư thế tay mở rộng.
- Thủ môn rời vạch vôi sớm khiến cú sút phải thực hiện lại.
- Cầu thủ sút phạt đền chạm bóng hai lần liên tiếp.
Việc hiểu rõ luật giúp hạn chế tranh cãi và giúp người xem đánh giá chính xác các quyết định trọng tài.
Phạt đền trong loạt sút luân lưu
- Mỗi đội thực hiện 5 lượt sút luân phiên.
- Nếu hòa, hai đội tiếp tục sút từng lượt cho đến khi phân định thắng thua.
- Bàn thắng trong loạt luân lưu không tính vào tỷ số trận đấu.
Cầu thủ cần lưu ý gì khi đá phạt đền?
- Không được dừng hẳn hoặc đổi hướng bất thường sau khi kết thúc đà chạy.
- Chỉ được chạm bóng một lần trong cú sút.
- Có thể đá bồi nếu bóng bật ra và vẫn còn trong sân.
Lịch sử và sự thay đổi của luật phạt đền
Luật phạt đền xuất hiện từ cuối thế kỷ 19 và đã trải qua nhiều lần điều chỉnh để phù hợp với tốc độ và tính công bằng của bóng đá hiện đại. Những thay đổi đáng chú ý gồm:
- Áp dụng VAR trong các tình huống nhạy cảm.
- Siết chặt quy định vị trí của thủ môn.
- Làm rõ khái niệm lỗi chạm tay.
Luật phạt đền là một trong những quy định quan trọng và có ảnh hưởng lớn nhất trong bóng đá. Việc hiểu rõ phạt đền là gì, sự khác biệt giữa sân 11 người và sân 5 người, cũng như các quy định mới nhất sẽ giúp cầu thủ thi đấu đúng luật và người hâm mộ theo dõi trận đấu trọn vẹn hơn.
Trong bóng đá hiện đại, chỉ một quả phạt đền cũng đủ để thay đổi lịch sử trận đấu – và đó chính là lý do luật phạt đền luôn được quan tâm đặc biệt.
